Kennis over het zwem- en sprintgedrag van vissen is onder meer van belang bij vraagstukken en oplossingen voor vismigratie bij kunstwerken.

De huidige kennis is vrijwel uitsluitend gebaseerd op zwemgedrag in kunstmatige omstandigheden, zoals in laboratoria. Dergelijke omstandigheden kunnen het gedrag beïnvloeden, waardoor afwijkingen met een meer natuurlijke situatie kunnen ontstaan.

Amerikaanse en Spaanse onderzoekers hebben voor metingen aan het zwemgedrag van de bruine forel, een groot stroomkanaal geconstrueerd waarin de forel natuurlijk, vrijwillig gedrag kon vertonen. In het kanaal werden stroomsnelheden van 1,6 en 2,5 m/s opgewekt, waarbij de forellen konden kiezen tegen deze stroom in te zwemmen of te sprinten. Voor de metingen werd gebruikt gemaakt van PIT-technologie en videocamera’s.

Topsnelheid

De forellen hadden een lengte van circa 16 cm. De zwemsnelheden, tijdsduur en de afgelegde afstand werden geregistreerd, zodat ook informatie over het “uithoudingsvermogen” kon worden verkregen. De forellen legden gemiddeld 8,5 meter af bij de stroomsnelheid van 1,6 m/s en 2,5 meter bij 2,5 m/s. De topsnelheid lag boven de 3,5 m/s, meer dan 25 x de lichaamslengte per seconde.

Dergelijke snelheden waren nooit eerder gemeten. Maar zo’n sprint vraagt zijn tol: de forel kan dat maar kort volhouden. Om een maximale afstand af te leggen, bleek het beter wat terug te schakelen. Een netto zwemsnelheid van 90 cm/s (tegen de stroom in) bracht de forellen het verste. Toch kozen niet veel forellen voor deze optie. Het natuurlijk gedrag lijkt meer “flink de sokken erin, en dan maar zien hoever we komen”.

Onderschattingen

De resultaten wijzen erop dat veel van de bestaande gegevens over zwem- en sprintsnelheden mogelijk onderschattingen zijn. In meer natuurlijke omstandigheden kunnen vissen blijkbaar een of meer “tandjes bijzetten”.


Kop van een grote zeeforel

Noot van de redactie: de ‘bruine forel’ is geen specifieke soort, maar een verzamelnaam voor de soorten beekforel, zeeforel en meerforel.

Bron:

* Castro-Santos et.al. (2013). Breaking the speed limit –comparative sprinting performance of brook trout (Salvelinus fontinalis) and brown trout (Salmo trutta). Can.J. Fish. Aquat. Sci. 70 (2): 280-293.

Bron: http://www.sportvisserijnederland.nl/